Kadınlarda otizm teşhisi hızla artıyor: Erkeklerde ise durağan ya da düşüşte

St. Louis Üniversitesi Tıp Fakültesi’nden McKenna Walsh liderliğinde yürütülen çalışma, 2016‑2024 döneminde 171.000’den fazla hastanın verisini inceledi ve sonuçları saygın tıp dergisi JAMA Network Open’da yayımlandı.

Araştırma, 2020 sonrası yıllarda kadınlarda otizm teşhisi yılda ortalama %19 artarken erkeklerde yeni tanı oranlarının aynı seviyede kaldığını ve bazı yaş gruplarında düşüş gösterdiğini ortaya koydu. Çalışma ayrıca kadınların erkeklere kıyasla ortalama 3,4 yıl geç tanı aldığını buldu; çocukluk döneminde erkek çocukların ortalama tanı yaşı 12, kız çocuklarının ise 16 olarak belirlendi. Bu gecikme, bireylerin akademik, sosyal ve tıbbi destekten yıllarca mahrum kalmasına yol açıyor.

Uzmanlar, artışın otizmin kadınlarda aniden yaygınlaşmasından ziyade, uzun süre gözden kaçırılan grupların artık daha iyi fark edilmesinden kaynaklandığını vurguluyor. Çalışma, kız çocukları ve kadınların otizm belirtilerini sosyal olarak gizleme yeteneğinin (maskeleme) erkek çocuklarının davranış kalıplarına göre tasarlanmış tarama testlerinin yetersiz kalmasına yol açtığını belirtiyor. Ortaokul ve lise döneminde artan sosyal karmaşıklık maskelemeyi zorlaştırırken, internet ve sosyal medya farkındalığının artması yetişkin kadınların kendi belirtilerini fark edip uzmanlara başvurmasını kolaylaştırıyor. Araştırma, sağlık sistemlerinin ve tanı araçlarının yalnızca erkek odaklı olmaktan çıkarılması gerektiğini, aksi takdirde kadınların yıllarca cevapsız kalmaya devam edeceğini ortaya koyuyor.